I. Giới thiệu chung
1. Giới thiệu chung về văn bản
- VB trích từ báo Giáo dục và thời đại Chủ nhật, số 28, năm 1995
- Là văn bản nhật dụng- kiểu VB nghị luận
2. Chú thích
3. Bố cục
- Mở bài: từ đầu...sáng mắt ra
-> nêu vấn đề bài toán dân số và kế hoạch hoá gia đình đặt ra từ thời cổ đại.
- Thân bài: tiếp...ô thứ 31 của bàn cờ
-> làm sáng tỏ tốc độ gia tăng dan số thế giới rất nhanh
- Kết bài: còn lại
-> kêu gọi loài người cần hạn chế sự bùng nổ và gia tăng dân số.
II. Tìm hiểu văn bản
1. Đọc
2. Tìm hiểu bài
a. Nêu vấn đề dân số
- Bài toán DS đã được đặt ra từ thời cổ đại
- Ban đầu tác giả không tin nhưng cuối cùng bỗng“sáng mắt ra”
=> cách nêu vấn đề tự nhiên, bất ngờ, lôi cuốn người đọc
b. Làm rõ vấn đề về dân số
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ một bài toán cổ
- Có một bàn cờ gồm 64 ô.
- Đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất- ô thứ hai đặt hai hạt thóc- các ô tiếp theo cứ thế nhân đôi - tổng số thóc thu được có thể phủ kín bề mặt trái đất
-> đó là một bài toán cấp số nhân với công bội là hai
- > Câu chuyện gây tò mò, hấp dna người đọc và là tiền đề để so sánh với sự bùng nổ dân số.
* Bài toán dân số được tính toán từ một câu chuyện trong Kinh thánh
- Lúc đầu trái đất chỉ có hai người
- Nếu mỗi gia đình chỉ sinh hai con thì đến năm 1995 dân là 5,63 tỉ người, tương đương ô thứ 30 của bàn cờ
-> DS thế giới cũng tăng theo cấp số nhân với công bội là 2
=> giúp người đọc hình dung tốc độ gia tăng nhanh chóng của DS thế giới.
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ thực tế sinh sản của người phụ nữ
- Đưa ra tỉ lệ sinh con của phụ nữ, để cho thấy:
+ Người phụ nữ có khả năng sinh rất nhiều con
+ ở các nước chậm phát triển dân số lại gia tăng rất nhanh
+ Dự tính năm 2015 DS thế giới sẽ là hơn 7 tỉ người.
=> Sự gia tăng DS tỉ lệ thuận với sự nghèo khổ, tỉ lệ ngịch với sự phát triển kinh tế- văn hoá, đồng thời cảnh báo nguy cơ bùng nổ dân số luôn có thể xảy ra tong lịch sử nhân loại.
c. Kiến nghị về vấn đề dân số
- Nếu con người sinh sôi theo cấp số nhân thì đến lúc sẽ không còn đất để sống
- Muốn tồn tại con người phải hạn chế sự gia tăng dân số bằng việc thực hiện KHHGĐ
=> là lời kêu gọi khẩn thiết, vô cùng cấp bách
III. Tổng kết và luyện tập
1. Tổng kết
* Nội dung(SGK)
* Nghệ thuật(SGK)